ተደጋግሞ የሚነሱ ጥያቄዎች - በምንኖርበት ዓለም ውስጥ የሚያጋጥሙ የተለያዩ እንቅፋቶችን በመጋፈጥ ላይ ያሉ የአካል ጉዳተኛ ነዎት?

አንድ ሰው ለረጅም ጊዜ የሚቆይ የአካላዊ፣ የአዕምሮዊ፣ እድገታዊ ወይም ስሜታዊ ህመም ሲያጋጥመው እና ይህም አንዳንድ የዕለት ተዕለት እንቅስቃሴዎችን (ለምሳሌ፡ እንደ መስራት፣ መንቀሳቀስ ወይም ራስን መንከባከብ) ለማከናወን አስቸጋሪ ሲሆን የአካል ጉዳተኝነት (ወይም የአካል ጉዳተኝነት ሁኔታ) እንለዋለን። እነዚህ ችግሮች የሚከሰቱት ከተለያዩ መስተጋብሮች (ለምሳሌ፡ የስነ–ህንፃ ወይም   ማህበራዊ መስተጋብሮች …) ጋር በመገናኘት ነው።

በጣሊያን የአካል ጉዳተኝነት በህዝብ ኮሚሽን እውቅና ያገኛል፡ የሚመለከተውም ሰው ማመልከት ይኖርበታል። ኮሚሽኑ አካላዊ፣ አዕምሮዊ ወይም ስሜታዊ ህመሞችን (የሲቪል የአካል ጉዳት፣ የሲቪል ዓይነ ስውርነት፣ መስማት አለመቻል፣ መስማት እና ማየት አለመቻል) እና ግለሰቡ የሚፈልገውን ማንኛውንም የእርዳታ አስፈላጊነት (ማህበራዊ ግምገማ፣ ህግ 104/1992) እውቅና ይሰጣል እና ይገመግማል።

በአብዛኛው በአንድ ላይ የሚከናወኑት እነዚህ ሁለት እውቅናዎች በጣሊያን ለሚኖሩ የውጭ ዜጎችም ዋስትና ይሰጣቸዋል።

እነዚህን ሁለት እውቅናዎች ማመልከት በጣም አስፈላጊ ነው ምክንያቱም የተለያዩ ጥቅማጥቅሞችን እና የኢኮኖሚ፣ የዕርዳታ፣ የጤና፣ የትምህርት ወይም የሥራ ድጋፍ ለማግኘት ቅድመ ሁኔታ ስለሆኑ።

የሚከተሉት የአካል ጉዳተኝነት (ህግ 104/1992) እና/ወይም የአቅም ማነስ/ዓይነ ስውርነት/መስማት አለመቻል እውቅና ለማግኘት ማመልከት ይችላሉ፡– 

• በጣሊያን የሚኖሩ የጣሊያን ዜጎች፤
• በጣሊያን በህጋዊ መንገድ የሚኖሩ እና በሚኖሩበት ማዘጋጃ ቤት መዝገብ ውስጥ የተመዘገቡ የአውሮፓ ህብረት አባላት ሀገራት ዜጎች፤

• ቢያንስ የአንድ አመት የሚቆይ ትክክለኛ የነዋሪነት ፈቃድ ያላቸው ከአውሮፓ ህብረት ውጭ ያሉ ዜጎች

ጡረታዎችን፣ ድጎማዎችን እና ለሚሰሩ ወይም ችግር ውስጥ ላሉ ሰዎች የገንዘብ ድጋፍን በሚመለከት በጣሊያን ውስጥ ዋነኛው የመንግስት አካል የሆነው ለብሔራዊ የማህበራዊ ዋስትና ተቋም (INPS) ማመልከት ይችላሉ። ማመልከቻዎን በINPS ድህረ ገጽ ላይ፣ ወይም በ“patronato” (የሰራተኛና ማህበራዊ ደህንነት ኤጀንሲ) ወይም በማህበር በኩል ማስገባት ይችላሉ።

ሂደቱን ለመጀመር የሚከተሉትን ደረጃዎች መከተል ያስፈልግዎታል፡–

1. በመጀመሪያ ደረጃ ወደ አጠቃላይ ሐኪምዎ ጋር በመሄድ ለINPS የማስታወቂያ የሕክምና የምስክር ወረቀት እንዲልክልዎ ይጠይቁ። ይህ የምስክር ወረቀት የእርስዎን የግል ዝርዝሮች፣ የግብር መለያ ቁጥር እና የጤና እክሎችዎን ምርመራ እና ውጤት መያዝ አለበት። ሐኪሙ የምስክር ወረቀቱን ኦንላይን ላይ ሞልቶ ለINPS ይልካልዎታል፣ እና የሰርቲፊኬቱን ቁጥር የያዘ ደረሰኝ ይሰጥዎታል።

1. የሕክምና የምስክር ወረቀት ካገኙ በኋላ ትክክለኛውን ማመልከቻ ማስገባት ያስፈልግዎታል፡፡ ይህንን በሁለት መንገዶች ማድረግ ይችላሉ፡– 

• በINPS ድህረ ገጽ ላይ። እሱን ለማግኘት  SPID (የሕዝብ ዲጂታል መለያ ሥርዓት)፣ CIE (የኤሌክትሮኒክስ መታወቂያ ካርድ 3.0) ወይም CNS (ብሔራዊ አገልግሎት ካርድ) ምስክርነቶች ያስፈልጉዎታል። አገልግሎቱን ለመድረስ ይሄን ማስፈንጠሪያ ይጠቀሙ።

• በ“patronato” ወይም በማህበራት በኩል (የቢሮ ዝርዝሮችን በhttps://www.jumamap.it/wp-content/uploads/Sportelli-disabilita-JumaMap-8-aprile-2025.xlsx ይመልከቱ)

ያስተውሉ ፡ ልዩ የሕክምና ሰነዶችን ከማመልከቻዎ ጋር ማያያዝ እንዳለብዎ ያስታውሱ እናም የሕክምና የምስክር ወረቀት   ለሲቪል አካል ጉዳተኝነት ማመልከቻ ለማስገባት ለ90 ቀናት ብቻ ያገለግላል!

3. ኮሚሽኑ ግምገማውን ሲያጠናቅቅ የአካል ጉዳት (የአካል ጉዳት/ዓይነ ስውርነት/መስማት አለመቻል) በፐርሰንት (የአካል ጉዳት) ወይም የዓይነ ስውርነት ሁኔታ (ከፊል ወይም ሙሉ) ወይም የመስማት አለመቻል ሁኔታዎች ወይም የክፍያ ድጋፍ ሁኔታዎችን በተመለከተ ሪፖርቶችን ያወጣል። የአካል ጉዳት ሪፖርት (ሕግ 104/1992) የችግሩን ክብደት ሁኔታ ያብራራል። ኮሚሽኑ ሪፖርቶቹን ይልክልዎታል፣ ነገር ግን በINPS ድህረ ገጽ ላይም ማየትም ይችላሉ።

እባክዎ ልብ ይበሉ፡ በሪፖርቶቹ ላይ ያለው ግምገማ ትክክል እንዳልሆነ ካሰቡ በጠበቃ በኩል ይግባኝ መጠየቅ ይችላሉ።

ጠቅላላ ሐኪሙ (ምንም እንኳን የምስክር ወረቀቱን ከሰጠው የተለየ ቢሆንም) የቤት ለቤት ጉብኝት ጥያቄውን ይልካል። ጥያቄው ከቀረበበት ቀን ጀምሮ በአምስት ቀናት ውስጥ የቤት ለቤት ጉብኝቱ የሚካሄድበት ቀን እና ሰዓት ማሳወቂያ ይደርሶታል።

ሁኔታዎ ከጊዜ ወደ ጊዜ እየተባባሰ ከሄደ እና ጥሩ የልዩ ባለሙያ ሰነዶች ካሉዎት, አዲስ ግምገማ መጠየቅ ይችላሉ፡፡

ሂደቱ ከመጀመሪያው ጊዜ ጋር ተመሳሳይ ነው ፤ የመግቢያ የምስክር ወረቀት, ማመልከቻ, ግምገማ ከዛም ጉብኝት

የድጋፍ ዓይነቱ በሚታወቁት የሁኔታዎች ክብደት ላይ የሚወሰን ቢሆንም፣ በአንዳንድ አጋጣሚዎች በሌሎች መስፈርቶች አንዲወሰን፤ እንደ (ዕድሜ፣ ገቢ…) ላይ፡፡

በአካል ጉዳት (የፍትሐ ብሔር የአካል ጉዳት፣ የፍትሐ ብሔር ዓይነ ስውርነት፣ የመስማት ችግር፣ የመስማትና የማየት ችግር) በተመለከተ የጡረታ፣ የአበል እና የካሳ ክፍያዎች ይሰጣሉ።

ጡረታዎች፡ የአካል ጉዳቱ 100% ከሆነ እና ከ18 ዓመት በላይ ከሆኑ፤ በከፊል ወይም ሙሉ በሙሉ ዓይነ ስውር ከሆኑ፤ የተወሰነ ዓመታዊ የግል ገቢ (በግምት 19,500 ዩሮ) 

አበሎች፡ የአካል ጉዳቱ ከ74 እስከ 99% ከሆነ እና ከ18 ዓመት በላይ ከሆኑ እና በግምት 5,400 ዩሮ የሚበልጥ ገቢ ከሌለዎት። 

የተሳትፎ አበል፡ ዕድሜ ወይም ገቢ ሳይገድብ፣ ራሱን ችሎ መሄድ ካልቻሉ ወይም ቀጣይነት ያለው እርዳታ ከፈለጉ ይከፈልዎታል። ሙሉ በሙሉ ዓይነ ስውር ከሆኑም ይከፈላል። 

የተሳትፎ ካሳ፡ ትምህርት ቤት ወይም ማገገሚያ ማዕከላት የሚከታተሉ ለአካለ መጠን ያልደረሱ የአካል ጉዳተኞች ይሰጣል። 

በአካል ጉዳት (ህግ 104/1992) በተመለከተ፣ የችግሩ ሁኔታ ከባድ እንደሆነ ከታወቀ የተለያዩ ጥቅሞች ሊኖሩ ይችላሉ፡–

. የሚመለከተው ሰው ለአካለ መጠን ያልደረሰ ልጅ ከሆነ በትምህርት ቤት ድጋፍ የመጠየቅ ዕድል ይከፍታል፤

. በሥራ ቦታ ጥቅማጥቅሞችን (ፈቃድ፣ ዕረፍት፣ የሥራ ቦታ ምርጫ፣ ከሌሊት ሥራ ነፃ መሆን…) ያስችላል

. የተወሰኑ የግብር ጥቅማጥቅሞችን (የጤና እንክብካቤ ወጪዎች፣ እርዳታዎች፣ ድጋፎች እና መኪኖች) የመጠየቅ እና የማግኘት ዕድል ይከፍታል። 

የችግሩ ሁኔታ ከባድ እንደሆነ መታወቁ የተወሰኑ የድጋፍ ዓይነቶችን ለማግኘት በማዘጋጃ ቤቶች ማህበራዊ አገልግሎቶች ግምት ውስጥ ለመግባት ይረዳል