FAQ- E drejta për kujdes shëndetësor në Itali

Për të patur akses në shërbimet shëndetësore, duhet të jeni të regjistruar në Sistemin Kombëtar Shëndetësor dhe të keni një kartë shëndetësore (ose kartë STP – një kod i nevojshëm për të përfituar disa shërbime shëndetësore të caktuara për qytetarët jo komunitarë në Itali pa leje qëndrimi të vlefshme). Çdo

anëtar i familjes, përfshirë fëmijët, duhet të ketë kartën e vet shëndetësore ose kartën STP. 

Karta shëndetësore do t’ju lëshohet sapo të regjistroheni në Sistemin Shëndetësor Kombëtar. Ajo zgjat sa leja juaj e qëndrimit dhe rinovohet pasi të rinovoni lejen e qëndrimit. Për çfarë shërben? 

– Për të shkuar falas te mjeku. 

– Për të blerë ilaçe me recetë. 

– Për të bërë analiza ose vizita mjekësore (kontrolle të 

përgjithshme mjekësore në 

klinikë, vizita mjekësore të 

specializuara, vizita mjekësore në 

shtëpi, vaksinime, analiza të 

gjakut, rreze X, eko). 

– Për të marrë kurim ne spital. 

– Për të marrë kurim edhe në vende të tjera të Bashkimit Evropian. 

Duhet të aplikoni pranë autoritetit 

tuaj lokal shëndetësor (ASL) për 

të marrë Kartën Evropiane të Sigurimit Shëndetësor – TEAM. 

Nëse nuk keni një leje qëndrimi të vlefshme, mund të kërkoni një kartë STP (I Huaj Përkohësishti i Pranishëm) në klinikat e dedikuara të Autoritetit Shëndetësor Lokal (ASL) (shihni hartën për të gjetur zyrat më të afërta: 

https://www.jumamap.it/map/litemap.php ?ser=san). Karta STP është një dokument (kod i përkohshëm fiskal) që ju lejon të keni akses falas në kujdesin shëndetësor urgjent dhe esencial. Karta lëshohet nga ASL, është falas dhe është e vlefshme për një periudhë gjashtë muajore, pas së cilës mund të rinovohet edhe nëse nuk e keni legalizuar statusin tuaj.

Regjistrimi në Shërbimin Shëndetësor Kombëtar (SSN) është i detyrueshëm për personat që kanë leje qëndrimi për: 

– punësim, 

– vetëpunësim, 

– arsye familjare, 

– azil, 

– mbrojtje plotësuese, 

– raste të veçanta, 

– mbrojtje të veçantë, 

– kura mjekësore (në rastin e sëmundjeve veçanërisht të rënda që nuk mund të marrin kurat e duhura në vendin e origjinës), 

– kërkesa për azil (azilkërkuesit janë të përjashtuar nga pagesa për shërbimet shëndetësore për gjashtë muajt e parë pas mbërritjes së tyre në Itali), 

– në pritje të birësimit, 

– kujdestari 

– marrje e shtetësisë. 

Minorenët e huaj të pashoqëruar konsiderohen një kategori vulnerabël dhe regjistrimi në Shërbimin Shëndetësor Kombëtar është i detyrueshëm dhe falas. Edhe nëse minoreni është në pritje të lejes së qëndrimit, mund të marrë kujdes mjekësor.

Nëse keni një leje qëndrimi të ndryshme nga këto (për shembull, për qëllime studimi ose au pair “në kushte të barabarta”), duhet të jeni gjithsesi të mbuluar në rast sëmundjeje, lëndimi ose shtatzanie. Prandaj, mund të: 

– bëni një sigurim shëndetësor privat (italian ose të huaj, por të vlefshëm në Itali); 

– regjistrohuni vullnetarisht në SSN duke paguar një tarifë vjetore 

(kontrolloni nëse ka të reja ose lehtësira). 

Vini re! Leja e qëndrimit për “rezidencë të zgjedhur” (shpesh u jepet të huajve me aftësi të kufizuara) nuk jep të drejtën e regjistrimit falas në SSN. Ata që e kanë një të tillë mund të mos të përfitojnë as kujdesin “urgjent dhe esencial” që u garantohet të huajve pa leje qëndrimi. Në këto raste, kërkohet mbulim alternativ (sigurim ose regjistrim vullnetar, kur është e mundur). 

Për informacione, kontaktoni numrin pa pagesë 800 999 977, NABILA, Help Desk për qytetarët migrantë me aftësi të kufizuara dhe vulnerabilitet (vizitoni faqen Juma Map https://www.jumamap.it/it/disabilita/)

Për t’u regjistruar, duhet të shkoni në ASL (Ndërmarrja Shëndetësore Lokale) të qytetit tuaj me: 

– Lejen tuaj të qëndrimit (ose kuponin nëse jeni në pritje të lejes së qëndrimit).

– Një dokument që vërteton vendbanimin tuaj (kontratë qiraje, deklaratë mikpritjeje, etj.). 

Për shembull, nëse jetoni në Romë, duhet të shkoni tek sportelli i ASL i lagjës ku jetoni, me dokumentet e kërkuara. 

Regjistrimi dhe karta janë falas, por duhet të keni kodin fiskal.

Nëse ndodheni në Itali përkohësisht ose pa leje qëndrimi: 

• Nëse jeni shtetas i huaj pa leje qëndrimi dhe vini nga një vend jashtë BE-së (p.sh., Shtetet e Bashkuara, Gambia, Afganistani), ju gjithsesi keni të drejtë për kujdes mjekësor esencial dhe urgjent. Spitalet publike janë të detyruara t’ju kurojnë, edhe nëse nuk keni mundësi të paguani kurat. 

Për të marrë ndihmë, mund të kërkoni kartën STP (I Huaj i Përkohshëm i Pranishëm), një dokument (kod fiskal i përkohshëm) që ju lejon të përfitoni falas kurat urgjente (që nuk mund të shtyhen pa rrezik për jetën ose dëm për shëndetin) dhe esenciale (shërbime shëndetësore diagnostikuese dhe terapeutike, lidhur me sëmundje jo të rrezikshme për momentin, por që me kalimin e kohës mund të shkaktojnë dëme të mëdha ose rrezik për jetën e personit). 

Shembuj se kush mund të marrë kartën STP: 

Kushdo që ka nevojë për kujdes mjekësor, por që nuk ka një status të përcaktuar ligjor në Itali. Për shembull: 

– Turistët që qëndrojnë në Itali për një periudhë të shkurtër dhe që kanë nevojë për kurim urgjent. 

– Azilkërkuesit në pritje të lejes së qëndrimit. 

– Në disa rajone, minorenët e huaj të pashoqëruar të sapo mbërritur në Itali në pritje të lejes së qëndrimit. 

– Të huajt pa leje qëndrimi, të cilët gjithsesi munden të kenë akses në kujdesin shëndetësor urgjent. 

• Nëse një person vjen nga jashtë Evropës dhe ka një leje qëndrimipër më pak se gjashtë muaj, merr një kartë shëndetësore të përkohshme në letër. Me këtë kartë, ju gjithsesi mund të merrni kujdes mjekësor, por vetëm për kohëzgjatjen e lejes suaj.

Mjeku i përgjithshëm (ose mjeku i familjes) është personi që ju ofron kujdesin mjekësor bazë dhe, nëse është e nevojshme, të drejton dhe të udhëzon drejt shërbimeve shëndetësore të specializuara që ju nevojiten. 

Çfarë bën mjeku i familjes? 

• Të viziton për sëmundje të

zakonshme (grip, dhimbje koke, 

ethe, etj.). 

• Të përshkruan ilaçe dhe vizita të specializuara nëse është e nevojshme. 

• Të lëshon certifikata mjekësore.

Nëse keni simptoma të lehta, duhet të konsultoheni gjithmonë para me mjekun tuaj të familjes në vend që të shkoni direkt në spital. Shërbimet e mjekut të familjes janë plotësisht falas.

Pas regjistrimit në Shërbimin Shëndetësor Kombëtar (SSN), mund të zgjidhni mjekun tuaj të familjes , ose do t’u caktohet automatikisht. Për të zgjedhur mjekun tuaj të familjes në Itali, duhet ti drejtohesh zyrës ASL (Ndërmarrja Shëndetësore Lokale) të zonës suaj të banimit. Zyra do t’ju tregojë mjekët e familjes të disponueshëm në zonën tuaj dhe ti duhet të zgjedhësh një (zyra NUK mund të ta rekomandojë).

Mund të telefononi në zyrën e mjekut ose të shkoni personalisht gjatë orarit të punës. Caktoni me ta ditën dhe orën. Disa mjekë ju presin edhe pa takim gjatë orarit të punës në klinikë. 

Vini re: Nëse nuk flisni mirë italisht, mund të sillni një përkthyes me vete gjate vizitës me mjekun e familjes. Të folurit qartë me mjekun është e rëndësishme: të kesh një përkthyes mund t’ju ndihmojë të kuptoni më mirë dhe të merrni kujdes më të saktë.

Aksesi në Shërbimin Shëndetësor Kombëtar (SSN) mund të jetë i ndërlikuar për ata që vijnë nga një vend tjetër, veçanërisht për shkak të problemeve që lidhen me dokumentet dhe rregullat burokratike. 

Një nga problemet kryesore ka të bëjë me njerëzit që janë në pritje të lejes së qëndrimit. Ne vecanti:

• Duhet të shkoni tek mjeku juaj i familjes për probleme

shëndetësore të vogla (dhimbje 

koke, ethe, dhimbje të ndryshme). 

Mjeku juaj i familjes mund të 

përshkruajë vizita të specializuara 

ose analiza. 

• Duhet të shkoni tek mjeku roje për problemet që shfaqen natën,

në fundjavë ose në ditët festive, 

kur mjeku juaj i familjes nuk 

është i disponueshëm. 

• Duhet të shkoni në urgjencë vetëm për emergjenca serioze, siç

janë vështirësitë në frymëmarrje, 

trauma të rënda, dhimbje të forta 

në gjoks, etj. 

Kushtojini vëmendje kodeve të urgjencës: 

Kur të arrini në spital, një infermier/e do të vlerësojë situatën tuaj dhe do t’ju caktojë një kod me ngjyre: 

• I kuq: tregon rrezik për jetën, që kërkon vizitë të menjëhershme

mjekësore 

• I verdhë: tregon një problem serioz, që kërkon një vizitë të

shpejtë mjekësore. 

• I gjelbër: tregon një problem më pak të rëndë, në këtë rast duhet të pritni.

•  I bardhë: tregon që nuk është një emergjencë, kjo sjell një pritje të gjatë ose referim te mjeku juaj i familjes. 

  Nëse situata juaj nuk është urgjente, mund t’ju duhet të prisni shumë orë. Ja pse është e rëndësishme të konsultoheni me mjekun tuaj të familjes ose me mjekun roje përpara se të shkoni në urgjencë.

Nëse mjeku i familjes vlerëson se problemi shëndetësor ka nevojë për një kontroll më të thellë (specializuar), mund ta drejtojë pacientin të bëje një vizitë tek një mjek specialist, një mjek ekspert në një fushë specifike (p.sh., një okulist për sytë, një fiziatër për muskujt, një kardiolog për zemrën, etj.). 

Ndonjëherë, për të kuptuar më mirë problemin, mjeku specialist kërkon analiza diagnostikuese si radiografi  (rrezet X) ose rezonancë magnetike. Megjithatë, duke qenë se numri i personave që kanë nevoje për këto analiza është shume i lartë, pritja mund të jetë e gjatë. 

Si përcaktohet përparësia? 

Mjeku i familjes i cakton një kod urgjence kërkesës për një vizitë specialistike: 

• U (Urgjente): Vizitë brenda pak

ditësh. 

• B (E shkurtër): Vizitë brenda 10

ditësh. 

• D (Differibile,që mund të

presë): Vizitë brenda 30-60 

ditësh. 

• P (E planifikueshme):

Jo-urgjente, mund të pritet më gjatë. 

Nëse kohët e pritjes janë shumë të gjata, mund të: 

1. Kontrolloni spitale të tjera në qytetet aty pranë, ku mund të ketë pritje më të shkurtra.
2. Pyesni nëse ka takime me shërbimin shëndetësor privat,duke paguar vetëm kuponin (nëse është i disponueshme). 

3. Kontaktoni qendrat e kujdesit shëndetësor për të raportuar urgjencën dhe përpiquni të afroni vizitën.

Nëse nuk e kuptoni mirë italishten, njoftoni paraprakisht stafin mjekësor për nevojat tuaja, në mënyrë që ata të mund të organizohen dhe të kerkojnë një përkthyes gjatë takimit tuaj.

Pediatri është një mjeku që kujdeset për shëndetin e fëmijëve dhe adoleshentëve. 

Ata monitorojnë rritjen e tyre, kurojnë sëmundje dhe çrregullime, përshkruajnë ilaçe të përshtatshme, vaksina parandaluese dhe japin këshilla për nevojat shëndetësore të të vegjëlve (probleme me ushqyerjen, gjumin, problemet e sjelljes, etj.). Në Itali, çdo fëmijë ka të drejtë për kujdesin e një pediatri. 

Për të gjetur një pediatër në Itali, mund të kontrolloni listën e pediatërve të zonës suaj, e disponueshme në zyrën lokale të kujdesit shëndetësor (ASL). Ose mund t’u kërkoni këshilla miqve, të afërmve ose personave që jetojnë në zonën tuaj.

– Telefononi 112 (numri pa pagesë i emergjencës kombëtare). 

– Shkoni në urgjencën pediatrike të spitalit më të afërt. 

– Shpjegoni në mënyre të qartë simptomat ose situatën emergjente personelit shëndetësor. 

– Mbajeni gjithmonë afër numrin e pediatrit tuaj.