Kartu Jàngugg: Ay jumtukan bu yombal réew ak alal ak jant

Kartu Jàngugg (wall Kartu Tugal bu disabilità) dees na ko defal ngir yombal a ngi ci askan, jarinoo, ak a
yombal amal jant ci askan yi nuy am disabilità.

Kartu bi dugg na ci benn yoonu Tugal muy xam ne disabilità muy gena nekk it ci réew ma des, te

yombal amal jant, jumtukani, ak ay yerem. Kartu Jàngugg muy tubal benn loxo ci yoon xam ne disabilità, moo war a xam ne Pubbliche

Amministrazioni jàngu ko. Kon, du def lendem (dokumaa yu njekk), ba tax na soppi dara musaal

kodokumaa bu am njekk (ci yoon bu askan yu réew ya mu nekk, permessu suuf serin mbaa degg jàll).

Lii nekk ci wàllug disabilità da fa nekk ci QR Code bi nekk ci wetu kartu. QR Code bi man a tuddee lii

disabilità day am walla déet, te am itam sutura ci wàllug dàta privé.

Ci wàllu kartu (ci wàllu boppam) da fa nekk it xam-xam ci wàllug ne askan wi nekk it ku war a yàll ci

mut ak njàng, walla mbaa am nekk it ci tundu jarinoo.

Su nekk déet ci wàllug disabilità (ci wàllug yaram), du war a tànkale Karta bu bees, ndax lii nekk ci QR

Code mangi seetal boppam bu tay, ci xaaj yiy bàyyikoo INPS. Waaye, su nekk nu am néew, am it itam

jarinoo (ci wàllug yàll) ba tax man a def Karta bu bees, ngir lii ci wàllu boppam mi ngi nekk.

Kartu Jàngugg man nañu koo jefandikoo:

• ci Itali, ngir tubal lii disabilità day am, ci Pubbliche Amministrazioni ak yoonu askan, te du war a

tubal ay kattbu yu jàng (ay verbali);

• ci Itali ak ci réewi Tugal yi nuy tàmbalee Karta bi (sii nekk: Belge, Cipre, Estoni, Finlàndi, Malte,

Romani, Siloweni) ngir amal jant, ay jumtukani, yaram yi jefandikoo, ak jumtukan yi nekk ci anam yi

nuy faral.

Yombal réew ak jant

Benn jariñoo bu baax ci Kartu Jàngugg: réewu askan.

Ci dekk yu bari ci Itali, kartu bi man na a yombal amal ay wàll te jàpp ay jullit (par ex: yépp ci benn

dekk) ci yoon yiy yombal amal jant (tram, metro, ak ay baatukaay yu réew) ci anam yi nekk ci réew

mi.

Benn jarinoo bu baax: Trenitalia la daan. Tituleer yii nuy am Karta bi (diw na fi "A" ci wàllu boppam)

man nanu am jarinoo bu baax ci xaj wi (bile gi) te it am nekk ci jefandikoo: man nanu amal nekk ak

askan wi nuy yàll (ak jarinoo bu baax) ci réewu Itali akk. Jarinoo bi nekk na ci ay jumtukan yu réew ak

yu dekk, ci anam yi Trenitalia di def. Jarinoo yi man nanu sàkku ci wàllug baatukaay ak réew mi; ba

tax na war a seet lii ay Pubbliche Amministrazioni ak jefandikoo yi nekk ci dekk mi danu ko def.

Su nekk ci Val d’Aoste, man nga gis benn xet:

Regione Autonoma Valle d’Aosta – Trasporti

Cultura, mber ak wakhtu lool:

Kartu Jàngugg man na it a yombal amal jant ci xew-xew yu dundu (mbaa amal jullit), ci ay barab yu

nuy def ay xew-xew (musée, site archéologique, teyatere, ay xew-xewi ndaw). It ay dekku mber ak

dundu ay jumtukani danu jàppale ci jumtukani yi, te danu am jarinoo yu bari. Ngir gis lii nekk ci jumtukani yi ci dekk yi: toolub bii: https://disabilita.governo.it/it/carta-europea-disabilita-ced/dove-utilizzarla/

Tànkale ngir amale Karta bi dees na ko def ci INPS (ci ay xaaju bi) walla ndax ay sosyete yi nuy tuddee

askan wi nuy am disabilità, noom noo am njekk ngir jefandikoo ci xaaju bi:

• ANFFAS (gis xet wi: http://www.anffas.net/it/news/16827/struttur e-anffasaccreditate-al-rilascio-

della-disability-card/);

• ANMIC;
• UICI;
• ENS.

Ci xale yi, tànkale bi war na ko def ki am mbokkam walla ki amal borom xale, walla ki amal mu gàtt (ci jamono ji xale bi nekk).

Ngir tànkale, war na nga am:

• fotografii bu bees (tessere);
• ay kattbu yu jàng (verbali) bu ci 2010 gàtt, su nekk nu amee ci xaaju ci xaaji kompiitu;

ay kattbu yu xayma (giudiziari) mbaa dokumaa yu bari yi nuy tubal lii disabilità

day am.

INPS moo seet ci boppam sàkk ca defteru am ci xaaj yi nekk ci xaaju INPS. Su tànkale bi am na njekk,

kartu bi dees na ko def ci Istituto Poligrafico e Zecca dello Stato, te dees na ko wacce ci ker gi (ci Poste Italiane).

Jumtukan ji war na xàll ci 60 fan (ci fan si tànkale bi am na ay xaaj ya ak dokumaa yi nuy soxla).

Kartu Jàngugg am na ci jamono 10 at. Waaye INPS man na a ko deggale (ci biir) su nekk ay xaaji

disabilità bi sàkku. Su kartu bi tiit, wàcc,

walla wey (volé), man nga tànkale Karta bu bees ci xaaju

INPS; tànkale bi nekk man na a faj ak xaaji kartu ba. Su nekk wey walla tiit, war na nga tegle dokumaa

bu jàng (denuncia) ci Boroom Sécurité (Forze dell’ordine).

Ci desàmbar 2024, Kartu Jàngugg am na it benn wàllu dijital (ci App IO), ci wàllug dokumaa yu

boppam.

Ngir jefandikoo wàllu dijital bi, war na nga:

 amale Karta Jàngugg bu yépp (ci wàllu yaram);

• amale SPID walla Carta d'Identità Elettronica (CIE);

• def App IO ci

Wàllu dijital bi am na ay xaaj yu ni mel ci kartu bu yaram (fisik), te am it QR Code bu man a tuddee lii

nekk.

Wàllu dijital bi am na njekk ju mel ni kartu bu yaram, waaye du ko def. Kartu bu yaram (fisik) mangi

nekk itam te man nga koo jefandikoo.