Ndax danga am risk bu ñu la kharaf (kharafalu jigéen)? Ndax sa waa kër walla sa communauté dañu lay joxe pression, walla danga ragal ne man nañu waajal benn tukki ci sa réew cosaan ngir ñu forse la ci jëf jii? Walla danga am rekk ay laaj te bëgg a xam bu baax lu jëf jii di doon?
Ci xët wi, dinga gis ay tontu yu jariñ ngir xam xaalis bi ak naka nga man a laaj ndimbal.
Su fekkee yaw — walla ku la nga jege — nekk ci doxalin bu metti walla soxlaa wax ak kenn, man nga woote 1522, nimero bu ñu def ngir violence ci kaw jigéen. Dafay amull fayda, amull tur, wóor na, te dafay dox bés bu nekk, 24/24, te am na ci làkk yu bari. Bul fàtte: yaw doŋŋuñ la.
Kharafalu jigéen yii ñoo bokk ci jëf yi ñuy def ngir:
Te du ndimbal wér-gu-yaram. Dañu am ay lor yu metti ci yaram ak ci xel.
Kharafalu jigéen yii dañu bokk ci violations yu tar ci droits humains te ñu koy jàppe ni violence ci kaw jigéen te dafay gaañu ay milyon jigéen ak xale yu jigéen ci àdduna bi.
Ni UNICEF waxe, lu ëpp 230 milyon xale yu jigéen ak jigéen tey dund ak ay lor yu kharafalu jigéen. Te at mu nekk, ay milyon xale yu jigéen dañoo nekk ci risk bu ñu jëfandikoo ak jëf jii. Diggante 2020 ak 2030, su amul jëfandikoo yu am solo, 68 milyon xale yu jigéen man nañu ñu kharaf ci 25 réew yi gëna ëpp ci jëf jii.
Jëfandikoo yu kharafalu jigéen dañu nekk ci lu ëpp 92 réew ci àdduna bi, ci kontinaa yépp, waaye dañoo gëna bari ci Afrig gu diggante ak ci ay wàll yu Moyen-Orient ak Asie. Réew yi gëna am jëf jii mooy: Somalia, Guinée, Djibouti, Sierra Leone, Mali, Égypte, Soudan, Érythrée, Burkina Faso, Gambie, Éthiopie, Mauritanie, Tchad ak Indonésie.
Dañu nekk itam ci ay réew yu occident, ci biir communauté yu ñëw walla yu am cosaan ci réew yi fu jëf jii amoon cosaan.
Waaw. Doonte xaalis bii dafa sutura te metti nañu koo natt, ñu ngi xalaat ne fii ci Itali am na léegi lu ëpp 88 500 jigéen yu jàlloon MGF, ci ñoom lu tollu ci 8 200 ay xale yu jigéen lañu (xibaar yu jóge Université de Milan-Bicocca ak Université de Bologne, 2025).
Jigéen yu bari, ñu def leen ko ci réew mi ñu cosaan, waaye am na itam ay xaalis yu ko defoon fii ci suuf Itali.
Réew yu cosaan yi gëna bari ñu fa gëna am jigéen yi jàlloon MGF mooy :
Égypte, Sénégal, Nigéria, Burkina Faso, Côte d’Ivoire, Éthiopie, Soudan ak Guinée.
OMS (Organisation Mondiale de la Santé) dafa xàjj MGF ci ñeenti xeet :
• Xeet IV – Yeneen jëfandikoo yu mel ni MGF
Bépp jëfandikoo bu bariy dëmm, bu dul xàcc bu wér (ni lañu ko xàcc, wut, wër, walla jëf yu mel ni ko), te dañuy def ko ngir cosaan.
Mutilazioni Genitali Femminili (MGF) mën nañu indi jafe-jafe yu metti ci yaram ak ci xel, ci jamono bu gàtt ak bu yàgg.
Jafe-jafe yi am ci saasi
Mettit bu tar, deret buy tuuru (emorragie), infeksioŋ, septisemi, tetanos, jàppukaay saafara (urine) bu ñàkk a génn, gaañu-gàñu ci vagin, uretra walla ay tissu yi ko wër, ak risk bu dee.
Jafe-jafe yi am ci jamono bu yàgg
Mettit bu sax, infeksioŋ yu di dellusi, cyste, abcès, jafe-jafe ci wàllub mens (règles), jafe-jafe ci jëmm ak jëfandikoo ak góor, jafe-jafe ci biir ëmb ak ci waxtu waññi (accouchement), ak risk bu yokku ci jottali HIV.
Infibulazione mën na tax ba ñu war a ubbi vagin bi ak loxo walla ak jëf yu doktoor (chirurgie) laata ay rapport walla laata waññi, te loolu am na risk yu rëy ci yaay ak doom.
Gaañu-gàñu yu xel
Trauma yu xel, tiit (anxiété), ak dëppëndoo-xel (dépression).
Sabab yi soppiku nañu ci barab bi ak ci komunote bi, waaye li ëpp dañuy dugg ci juróom (5) wàll yii:
• Sabab yu xaalis ak yu sosial: ci yenn barab, MGF mooy sharti jëmm walla héritage; ñi koy def mën nañu jot xaalis ci loolu.
Nota bene: fàttali ne benn ci sabab yii mënul a justify MGF!
MGF ñàkkal nañu ay droits humains yu metti.
Am nga droit ci saxu sa yaram, te kenn mënul la forcer nga ko def, ci benn sabab.
Déedéet ! Benn diiné du laaj MGF.
Doonte am na nit ñuy wax bu baaxul ne xàccukaay yu jigeen (MGF) bokk na ci seen diiné, am solo mooy xam ne benn diiné du ko sante.
Man nga bàyyi walla bañ MGF te du loolu tax nga dàq sa diiné. Sa diiné du laaj nga jàll ci xàccukaay bu mel ni loolu.
Waaw. Mutilazioni Genitali Femminili (MGF) tere nañu ko ci yoon ci réew yu bari ci adduna bi, ci Itali itam, fa Loi n° 7/2006 day tere te di penaliser:• bépp xeetu MGF
• reinfibulation (defaat infibulation)• bokkaljàppale walla yóbbu ay xale ci bitim réew ngir def leen jëf jii
Waaw. Ni UNHCR ak Lignes directrices italiennes waxe, ku defal nañu MGF walla ku nekk ci risk bu ñu def ko, am na droit ci protection internationale, ndax MGF jàpp nañu ko ni ñàkk-yoon bu metti ak violence bu jigéen.
MGF day wàccal ay droits yu fondamentaux, ni:
Moo tax mën nga jot statut de réfugiée, su fekkee ci sa réew mu cosaan amul protection ci jëf jii.
Risk bi mën na la am yaw walla sa doom bu jigéen: ci xaalis yii, yaay walla baay itam mën na jot protection.
Même ku defal nañu MGF ba noppi, mën na am itam droit ci protection, ndax am na risk yu des (reinfibulation, pression, violence) ak jafe-jafe yu sax.
Su soxla nga ndimbal ngir laaj protection walla tambali demande d’asile, mën nga jokkoo ak Numéro Vert pour Demandeurs d’Asile et Réfugiés bu ARCI:
800 905 570 / WhatsApp +39 351 137 6335,
walla Centres Antiviolence ak organisation yu spetsial.
Su fekkee nga suspicion ne ñu bëgg la yóbbu sa réew ngir def la MGF, laaj ndimbal ci saa si!
Su nekk nga ci xaalis bu risk, am nga droit a laaj protection te ñu déglu la.
Kenn mënul la forcer nga def MGF.
Su am na risk bu gaaw walla ñu bëgg la forse dem fu nga bëggul, woo nimero urgences 112.
Waaw. Su fekkee nga gëm ne yaw walla ku la jege nekk na ci risk, mën nga def lii:
• Centres Antiviolence: jokkoo ak centre bi gëna jege sa barab ngir laaj ndimbal.
Ci xët wii am na xibaar ci 19 làkk ak kàrt bu centre yi ci Itali bépp:
https://www.jumamap.it/it/violenza-di-genere/
• gendarmeri/ police: su am na risk bu gaaw walla su ñu bëgg la forse nga dem fu nga bëggul, woo nimero urgences 112.
Bu amul fayda te ñu ngi koy doxal bés bu nekk, 24/24.
so begge khamciii lu bari
Linee guida e materiali utili per operatori/trici:
JumaMap – Services for Refugees dafa benn kart bu ñu defar ngir may la saafara ngir gis foundé yi gën ci yàggu ci sa bopp.
Fii, man nga seet benn place bu nga naan, lekk, jang italek, amal ndimbal santé, ndimbal law, walla ndimbal psychologie, ak yeneen ay sarwiis yu bari yu amal ngir nit ñi di doxandéem ak nit ñi amul kër.
Platform bi am na 17 làkk.
Mën nga soppi làkk bi ci menu bi ci kaw. Ñu ngi am: Albane, Amarik, Arab, Bengali, Sinuwa, Dari, Farsi, Farãs, Angle, Pashtu, Punjabi, Rus, Somali, Espanyool, Tigrinya, Ukrèn, Urdu, ak Wolof.
Mën nga jàng JumaMap itam ci sa telefon portable: www.jumamap.it
Su la bëgg ndimbal ci bopp-bopp, man ngaa ñëw ci Welcome Center:
Altine
10:00 – 14:00 — Büro d’orientation sociale
Talaata
10:00 – 14:00 — Büro psychologie (18–26 at)
14:00 – 17:00 — Büro ndimbal santé
14:00 – 18:00 — Büro orientation sociale
14:00 – 18:00 — Büro loi / ndimbal jëfandikookat
Àllarba
10:00 – 14:00 — Büro orientation sociale
Alxames
10:00 – 14:00 — Büro loi (18–26 at)
14:00 – 18:00 — Büro orientation sociale
Àjjuma
10:00 – 14:00 — Büro orientation sociale
16:30 – 19:30 — Büro loi
Ndimbal digital
Talaata 9:30 – 14:00
Àllarba 10:00 – 15:00
Alxames 9:30 – 16:30
Ngir am xibaar ak ndimbal ci telefon, woo nimero bu bees bu Arci bu amal ngir ñiy bëgg asil ak ñi di refije:
800 905 570 (Itali)
+39 351 1376335 (WhatsApp, Lycamobile ak diiwaan yi des)
Dafa topp ci Altine ba Àjjuma, 9:30–17:00.
Am na auto-répondeur bu mel ni ay làkk yu bari, ak réseau bu ay mediatëör yu xam 35 làkk.
Mën ngaa itam bind ci: numeroverderifugiati@arci.it
NABILA benn sarwiis la buy may dégg, ndimbal ak orientation ngir nit ñi doxandéem ak refije yu am gëstu walla yi am yenn bant yi.
Mën nga woo 800 999 977 ak fanal.
Su la neexee wax bopp-bopp, mën ngaa jël rendez-vous ci bira Immigrazione bu Arci Nazionale:
Via dei Monti di Pietralata 16 – Rome.
U-Report On The Move benn barab bu am aabbo la, fii mën nga am ndimbal loi, te mën nga wax ci sa xol, sa rey-rey ak li lay jàpp te lay nax.
Benn professionnelle dina la dégg te dina la wër ngir am ndimbal bu la gis.
Sarwiis bi daa dox ci Altine ba Àjjuma, 9:00–18:00.
Ngir ko jëfandikoo, dugalal benn message ci Facebook Messenger, ci platform U-Report On The Move.
Team bu psychologue yi dina tontu sa message te may la ndimbal bu tekkiu ci sa bopp.